Zoeken

Taalunie Zomercursus Nederlands

Taal, cultuur en beroep

Een nieuwe lente, een nieuwe zomercursus!

We zijn erg trots dat we in 2022 opnieuw een zomercursus organiseren in Gent! We stellen alvast het enthousiaste team aan jullie voor op deze pagina.

Ondertussen zijn de inschrijvingen gestart en krijgt het programma meer vorm. We beloven hier binnenkort meer info!

Wat kijken we ernaar uit terug samen in een klas te mogen werken!

Vertalingen van teksten van Jente Posthuma

De vertalers worstelden met hun vertalingen van het werk van Jente Posthuma. Docente Petra Couvée had dan ook een erg pittige scène uitgekozen, met heel wat vertaalproblemen. De uitdaging werd volop aangegeaan en het resultaat ziet er prachtig uit!

Knap werk, studenten van Traject 3! Het hele docententeam is trots op jullie!

Slot…

We sloten de zomercursus af met medailles voor onze cursisten, dankwoorden aan al onze waardevolle partners en een vleugje muziek. Zo openden we tegelijk de vele mogelijkheden voor onze ambassadeurs van het Nederlands.

De vertalers presenteerden hun werk: de vertalingen van auteur Jente Posthuma en de podcasts van enkele groepwerken.

De studenten van Traject 4 zorgden zelfs voor wat interactie met het publiek. Ze hadden duidelijk goed opgelet in de workshops didactiek :-).

Brent Beukelaer zong ‘Klein maar gigantisch’ vanuit zijn keuken. De hartjes stroomden binnen via de chat.

Aan allen, ten overvloede, heel veel dank voor alle enthousiasme en inzet. We hopen nog veel boeiende zomercursussen te kunnen organiseren!

Bijzondere ervaringen met vertalen

Geschreven door: Veronika Szilágyi, Bianka Sebestyén

Een heel aardige, enthousiaste jonge vrouw, een getalenteerde, professionele vertaler. We hebben met Tine Poesen gepraat over de vertaalproblemen in haar belangrijkste vertaalwerk, de boekenreeks van Ransom Riggs ‘De bijzondere kinderen van mevrouw Peregrine’. Het is een verhaal over een groep kinderen met bijzondere krachten die in een tijdlus leven.

Als kind wilde zij kok of leerkracht worden maar al vanaf haar jeugd hield Tine ook van schrijven en lezen. Aan de universiteit heeft ze daarom literatuur en talen gestudeerd.

Inmiddels is zij uitgegroeid tot een succesvolle vertaler met ongeveer 20 verschenen boekvertalingen. Zij vertaalt in verschillende genres, graphic novel, kinder- en jeugdliteratuur maar ze houdt het meest van fantasy zoals ‘De bijzondere kinderen van mevrouw Peregrine’. Geen wonder dat deze reeks, die al uit zes boeken bestaat, dicht bij haar hart ligt.

Niet alleen de kinderen zijn bijzonder in het verhaal maar ook het boek zelf, aangezien de schrijver Ransom Riggs eerst een fotoalbum wilde maken van foto’s die hij zelf onder andere op rommelmarkten heeft verzameld. Daardoor is het boek vol met authentieke griezelige zwart-witte foto’s over echte mensen van vroeger. Dit bepaalt de stijl van de boeken die Tine eerst ook moeilijk vond. Maar volgens haar is het boek zo goed geschreven dat ze na een tijdje de stijl helemaal terug kon geven.

Ons interview is gericht op de vierde boek in de reeks, ‘A Map of Days’ of in de Nederlandse vertaling ‘De kaart der dagen’. Wegens ons traject ‘zakelijk en literair vertalen’ was onze taak om de originele Engelse tekst met haar Nederlandse vertaling te vergelijken en daarna zelf een Hongaarse vertaling te maken. Bij deze boekvertaling heeft Tine met een redacteur samengewerkt en als hulpmiddel hebben wij de toelichtingen van hun oplossingen gekregen. Op het interview hebben wij haar vertaalstrategieën in het boek besproken. Hierbij willen wij twee van de oplossingen voorstellen.

Bij de originele Engelse zin ‘Hugh was waving a package of plastic-wrapped string cheese’ liep Tine tegen het probleem van een onbekend woord aan. Nederlandstalige lezers weten niet precies wat ‘string cheese’ is, het klinkt voor hen ook een beetje exotisch. Daarom koos zij een woord dat elke lezer kent en ook in plastic wordt verpakt. Hier kunnen jullie haar vertaling lezen: ‘Hugh zwaaide met een pakje geraspte kaas.’

Wij hebben deze zin naar onze moedertaal, het Hongaars vertaald: ‘Hugh felnyújtott egy macisajtot.’ We hebben het probleem op dezelfde manier als Tine opgelost. Wij kozen een soort roomkaas (macisajt) die iedereen kent in Hongarije en ook in plastic wordt verpakt.

Er was een ander interessant vertaalprobleem waarbij we ook een beetje anders moesten denken. ‘Miss Peregrine was waiting in the hall with her feather and her penetrating stare, and soon both uncles were calm, quiet, and as pliable as Play-Doh’, zo gaat de originele zin. Hier heeft de redacteur voorgesteld om ‘klei’ in plaats van ‘Play-Doh’ te gebruiken zodat de Nederlandse vertaling ‘zo kneedbaar als klei’ ook allitererend wordt. Tine vond dat met het woord ‘klei’ de kleuren en geuren van Play-Doh zullen gaan verloren. Daarom heeft zij de zin zo vertaald: ‘Mevrouw Peregrine stond hen met haar veer en haar priemende blik in de gang op te wachten, en het volgende moment waren mijn ooms allebei rustig, stil en zo kneedbaar als Play-Doh’.

Ons probleem was dat het helemaal niet gewoon is in Hongarije om thuis Play-Doh te hebben. Die kennen we maar hij is niet een gewoon speelgoed dus het zou vreemd zijn geweest als we in de vertaling Play-Doh gebruiken. We hebben maar wel een spreekwoord dat feitelijk dezelfde betekenis heeft als ‘zo kneedbaar als Play-Doh’ en dat is ‘kenyérre lehet kenni’. In het Nederlands betekent dat ‘hij kan op brood worden gesmeerd’.

We hebben veel geleerd van het gesprek met Tine, vooral dat een vertaler in elk geval rekening moet houden met de lezers van de doeltaal, zodat de uiteindelijke vertaling voor iedereen duidelijk en begrijpelijk wordt.

Extra links:

Al gehoord van een beëdigd tolk of een gecertificeerd sociaal tolk?

Gastblog door Giada Aresca, Romane Bodart, Isabel Piccinin

Eigenlijk is Susan Verhulst allebei. We hebben de gelegenheid gehad om haar te ontmoeten en haar beroep te leren kennen. Susan Verhulst is docente. Ze is ook zelfstandige vertaalster en werkt als beëdigde tolk voor de politie, de rechtbanken, … Als gecertificeerd sociaal tolk werkt zij in sociale instanties, scholen, ziekenhuizen, … Kortom, haar job is veelzijdig. We hebben haar een paar vragen gesteld en zouden graag de antwoorden met jullie delen opdat jullie het fantastische beroep van tolk zouden kunnen ontdekken.

Community tolken

Wat is community tolken? Als men spreekt over sociaal tolken, dan gaat het over tolken in een sociale context ongeacht de gebruikte tolktechniek. Deze sociale context houdt in dat een sociaal tolk gaat tolken in sectoren zoals welzijn, gezondheid, onderwijs, tewerkstelling, sociale huisvesting, opvang, asiel, politie en andere openbare dienstverlening van de overheden in het kader van maatschappelijke opdrachten naar de inwoners toe.

Om het werk van een sociaal tolk beter te begrijpen, hebben we Susan Verhulst ontmoet: zij is docent Italiaans aan Master studenten aan de UCT[1] maar ook zelfstandig tolk en vertaalster. Tijdens de middelbare school heeft Susan Verhulst wetenschap en wiskunde gestudeerd, maar na 6 jaar wilde zij iets anders studeren. Dan wilde zij eigenlijk talen studeren en in die periode ging zij bijna elk jaar op vakantie naar Italië en vond zij het moeilijk met Italiaanse jongeren te communiceren. Zij had het idee tolk te worden om met andere mensen te communiceren en te praten. Daarom heeft zij 4 jaar lang vertalen en één extra jaar tolken gestudeerd: zij is nu ook zelfstandig vertaalster en tolk tussen Nederlands en Italiaans.


Hier zijn een paar vragen die we aan Susan Verhulst gesteld hebben:

  1. Wat doet u precies als gecertificeerd sociaal tolk?

In het begin wilde ik bij de Europese instellingen werken, maar ik vind deze job te beperkend. Ik wilde graag meer concrete situaties vertalen, dus ik ben sociaal tolk geworden. Ik tolk liever gesprekken, bijvoorbeeld in de sociale sector omdat er meer tevredenheid is. Het is veel fijner. Ik ben nu tolk bij de politie, ziekenhuizen, sociale instanties, bedrijven, rechtbanken en ook scholen.

  • Wat vindt u interessant in uw job?

Het is een baan die voldoening geeft. Ik heb de mogelijkheid om met veel verschillende mensen elke dag in contact te komen en hen helpen, en dat vind ik fantastisch. Ook omdat ik vaak in totaal nieuwe situaties werk. Bijvoorbeeld in scholen, bij de politie, in de ziekenhuizen, in de gevangenissen. Wie kan er, behalve advocaten en tolken, naar een gevangenis gaan? Niemand, toch? En ik hou ook van de variatie die deze job biedt. Ik kom vaak in contact met mensen met verschillende accenten, bijvoorbeeld immigranten die enkele jaren in Italië hebben gewoond en Italiaans hebben geleerd, of met drugshandelaren, of prostituees, of mensenhandelaars. Dat is waarom ik denk dat het een zeer interessante baan is.

  • Wat vindt u moeilijk in uw job?

Misschien de planning van de agenda. Omdat ik vaak tolkopdrachten moet uitvoeren in verschillende contexten, maar vooral in verschillende en verafgelegen plaatsen, is het erg moeilijk om me te organiseren. En ook vanuit mentaal oogpunt, is het soms erg moeilijk, vooral wanneer ik moet tolken voor de politie. Ik heb bijvoorbeeld een keer moeten tolken in een zaak waarin een tweejarig kind was overleden en moest worden vastgesteld of het van de trap was gevallen of van de trap was geduwd. En dat was psychologisch heel zwaar, niet op dat moment, toen ik werkte, maar daarna, omdat ik toen zwanger was.

  • Doet u meer consecutief of simultaan tolken? Welke heeft u liever?

Ik hou me meer bezig met gesprekstolken, dit is de meest voorkomende vorm die wordt gebruikt om een paar zinnen tegelijk te vertalen. Ik maak alleen gebruik van consecutief tolken als ik met bedrijven werk, bijvoorbeeld als ik op een veiling moet tolken (Consecutief wordt gebruikt om langere toespraken te vertalen, 5 of 6 minuten, en waarbij de tolk een blocnote gebruikt waarin hij of zij aantekeningen schrijft). Voor de rechtbank gebruik ik echter simultaan, met name fluistertolken. Ik verkies gesprekstolken omdat het me de kans geeft in contact te zijn met mensen.

  • Wat doet u om emotioneel neutraal te blijven als beëdigd en gecertificeerd sociaal tolk?

Een tolk mag niet met zijn/haar gezicht spreken, dat betekent dat geen spoor van emotie op zijn/haar gezicht te zien mag zijn. Het is zeer belangrijk om een “pokerface” te houden. Een “pokerface” is een zeer neutraal gezicht dat de tolk moet hebben om professioneel te zijn, want hij/zij is alleen een brug tussen de gesprekspartners en mag niets aan het gesprek toevoegen.

  • Hoe studeert u de medische of juridische woordenschat?

Tijdens mijn master heb ik verschillende medische en juridische boeken gekocht, want boeken zijn zeer nuttig om nieuwe woorden te leren. Ik kijk ook naar Italiaanse series op Canvas[2] of Netflix, die zich bij de politie of de rechtbank afspelen. Dat helpt om de woordenschat in mijn hoofd te houden, want voor een tolk is het belangrijk niet alleen een woord kennen maar ook dit woord snel in zijn/haar hoofd hebben.

Het is tijd voor een kleine oefening. We hebben met Susan Verhulst een paar casussen besproken en we zouden graag willen weten wat je in de volgende situaties zou doen. Hoe zou je reageren als je tolk was en zo’n situatie zou tegenkomen?

Tip: jullie hebben het begrepen, neutraliteit is het sleutelwoord voor een tolk.

Na elke vraag hebben we het antwoord gegeven met wat eigenlijk verwacht wordt van de tolk als professioneel.

1) Je komt bij de politie aan om een politieverhoor te tolken. Er wordt je een stoel aangeboden naast de politie-inspecteur. Wat doe je?

Antwoord: je mag niet zitten naast de politie-inspecteur. Een tolk is ook positioneel neutraal. Daarom moet hij altijd tussen de verdachte en de politie-inspecteur zitten zoals in een driehoek. Dit geldt ook bij een arts: de tolk moet tussen de arts en de patiënt zitten. Als de ruimte heel klein is en de tolk absoluut naast één van beide moet zitten, moet hij altijd naast de meest “kwetsbare” persoon gaan zitten. Dat betekent de verdachte of de patiënt. Anders zou de verdachte of de patiënt kunnen denken dat de tolk de partij van de politie-inspecteur, de rechter of de arts neemt terwijl het helemaal niet het geval is. Een tolk is … neutraal.

2) Waarom laat een school een anderstalig kind niet zelf het oudercontact met de leerkracht tolken voor zijn ouders? En waarom kan een anderstalig kind niet tolken voor de (groot)ouders tijdens een doktersconsultatie?

Antwoord: Eigenlijk is dit antwoord tamelijk duidelijk. Het kind is emotioneel betrokken bij wat er gezegd wordt. Enerzijds omdat het gesprek over het kind zelf gaat als het op school is en anderzijds omdat het over een familielid van het kind gaat. We kunnen simpelweg niet vragen aan een kind zijn grootmoeder aan te kondigen dat zij kanker heeft. Dat is niet menselijk; het kind is emotioneel betrokken bij de zaak. Een kind zou kunnen liegen om zichzelf of de anderen te verdedigen. Daarom de noodzaak om een tolk aan te werven.

Nu dat je dit geweldig beroep onder de knie hebt gekregen door ons interview te lezen en onze oefeningen te maken, hebben we nog een laatste vraag voor je: zin in tolk te worden?


[1] Universitair Centrum voor Talenonderwijs (Gent)

[2] Een belangrijk televisiezender voor cultuur  

Behoren live shows definitief tot het verleden?

Gastblog door Romain Bastin, Sabrina Schürmann en Alessia Valente

De pandemie heeft alle aspecten van ons leven veranderd en heeft ons allen gedwongen ons leven te verplaatsen naar een online wereld.

Digitalisering speelt een steeds belangrijkere rol in onze wereld, maar sinds het begin van de Coronapandemie heeft niemand de kans gehad om te kiezen of hij online of offline wil zijn. Studenten hielden hun seminars en lezingen online, mensen die normaal naar kantoor gingen, moesten nu van thuis werken, veel banen die persoonlijk moesten worden uitgevoerd, vonden plotseling veel minder of helemaal niet meer plaats. Veel mensen hebben te lijden gehad onder de veranderde levensomstandigheden van de afgelopen anderhalf jaar.

Buiten ons eigen leven zijn kunst en cultuur een grote bron van inspiratie voor veel mensen. Het is een onderschatte sector die kan helpen om aan de realiteit te ontvluchten. Wat is er gebeurd met alle mensen en organisaties die vóór de pandemie het sociale leven verfraaiden? Hoe doet de culturele en sociale sector het na zo’n lange periode van afstand en online leven?

In deze periode waren we getuige van een fenomeen waarbij theaters, musea en bioscopen online moesten gaan – de digitalisering van de culturele sector. Wij hebben dit fenomeen als uitgangspunt genomen en de situatie onderzocht op basis van verschillende initiatieven.

Hier kan je een aantal initiatieven terugvinden: podiumaanhuis.be, podium19, podiumkunst.net

En hier kan je sommige bewegingen zien: #UnitedWeStream, #poetryforlocals, #ElphiAtHome, #playlocal, #jegardemaplace

Uit alle kennis die we hadden verzameld, hebben we een lijst gemaakt van de voor- en nadelen van zowel online- en live-theater, om een snel overzicht te geven:

Voordelen van liveNadelen van live
+direct contact met actoren
+delen van ervaringen met andere mensen
+gemakkelijker voor mensen die geen toegang hebben tot internet, bijvoorbeeld ouderen
+van overal toegankelijk
-voor mensen die bang zijn voor sociaal contact, bijvoorbeeld agorafobie, claustrofobie
-voor iedereen die ver van het theater wonen
-voor mensen die geen vervoermiddel hebben en daardoor moeilijk een theater kunnen bereiken
Voordelen van onlineNadelen van Online
+iedereen met toegang tot internet kan deelnemen
+Grotere publiek mogelijk, wereldwijd
+Mensen die lichamelijk niet zouden kunnen deelnemen, kunnen nu deelnemen
+Goed om jonger publiek te bereiken en jongeren voor het theater interesseren
-Mensen zonder toegang tot internet worden uitgesloten
-Negatieve effecten op de gezondheid
-Sociale contacten ontbreken
-Organisatoren verdienen minder
-De eigenlijke bedoeling van culturele evenementen ontbreekt
-Criminele energie wordt bevorderd (1 ticket kopen, met 10 mensen kijken)
-Restaurants, cafés, bars kunnen niet op lange termijn van het afhalen leven

Zoals jullie zien, is het niet gemakkelijk om te kiezen tussen online en live theater, omdat beide alternatieven geldige voor- en nadelen hebben. Tot op heden is er geen definitief antwoord op de vraag “Wat is beter – online of live theater?”.

Om ervaringen uit de eerste hand te krijgen en het onderwerp te verdiepen, interviewden we Kobe Chielens, de zakelijke assistent artistieke adviseur van Ultima Thule. Ultima Thule is een theaterorganisatie in Gent die figuren- en beeldend theater voor jongeren en volwassenen brengt. De pandemie heeft de organisatie zonder verrassing beïnvloed maar Ultima Thule is bereid tot een comeback. We hebben Kobe vragen gesteld over digitalisering en inclusie, platform of netwerken om het publiek te bereiken en werk te tonen zowel de verandering van Ultima Thules situatie tijdens de coronatijd.

Je kan hier luisteren naar een fragment uit het interview.

Schermafbeelding 2020 10 13 om 16 25 09
Kobe Chielens

Na het interview met Kobe kunnen we samenvatten dat de situatie voor de culturele sector zeker op het weg naar herstel is. De toekomst is nog betrekkelijk onzeker en er kan niet in één klap een absolute oplossing voor alle problemen worden gevonden, maar iedereen blijft zoeken naar oplossingen om kunst en cultuur levend te houden. Toch is het duidelijk dat we in de toekomst online en live zullen moeten combineren om de culturele sector zekerheid te bieden, elkaar te ondersteunen en ons aan te passen aan de voortschrijdende digitalisering van onze wereld.

Hier hebben we een lijstje voor je samengesteld om kunst en cultuur gratis in je leven te integreren:

Youtube:

(1) EuroArtsChannel – YouTube
(1) OperaVision – YouTube
(1) The Kennedy Center – YouTube

Musea:

Online tours (louvre.fr)
From home – Rijksmuseum
Van Gogh Museum, Amsterdam, Netherlands — Google Arts & Culture
Virtual tours (museivaticani.va)
Pergamonmuseum, Staatliche Museen zu Berlin, Berlin, Germany — Google Arts & Culture

Over poetry slams en muziekboeddhisme

“Mijn motivatie is om poëzie waardevol voor mensen te maken,” zegt Sieglinde Vanhaezebrouck in gesprek met Karmen, Lesia, Salwa and Amandine. Deze studenten vergelijken de Vlaamse en Nederlandse initiatieven om poëzie bij de mensen te brengen met projecten uit hun eigen landen, namelijk Frankrijk, Indonesië, Hongarije en Oekraïne. Knap werk, dames!

Groepswerken

Twee proevertjes alvast, want er komt nog veel meer info over de groepswerken… Alle trajecten rondden dit werk vandaag in zoveel schoonheid af!

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.

Omhoog ↑